Slavernijherdenking met oogkleppen: Europese slachtoffers islamitische slavernij buiten beeld
Wie spreekt over ons slavernijverleden, kan niet om islamitische slavernij heen. Die is namelijk evengoed ónze geschiedenis. Miljoenen Europeanen zijn er door de eeuwen heen slachtoffer van geworden. Toch wordt dit feit onder druk van het postkoloniale wereldbeeld stelselmatig genegeerd of gebagatelliseerd. Het gaat hier namelijk om Europese slachtoffers en juist niet om Europese daders, waardoor het niet past binnen de postkoloniale ideologie waarin westerlingen altijd daders zijn en nooit slachtoffers .
Wanneer we de oogkleppen afzetten, zien we dat de islamitische wereld misschien wel het grootste en meest systematische slavenjachtsysteem uit de wereldgeschiedenis kent. Dit inzicht is essentieel, niet om de trans-Atlantische handel af te zwakken, maar om de geschiedschrijving in balans te brengen. Juist nu de islam zich nadrukkelijker in Europa profileert en moslims ons de morele maat nemen over ‘onze’ schuld, wordt het noodzakelijk dat moslims zich verhouden tot de zwarte bladzijden van hun eigen slavernijgeschiedenis.
Slavenjachten in Europa
We hebben het niet enkel om slavenhándel. Moslims hebben gedurende meer dan 1000 jaar jacht gemaakt op Europeanen. Het gaat om gewelddadige overvallen, waarin onschuldige burgers bruut worden overvallen en meegenomen. Naast kleine kidnappings waren vooral de grootschalige plunderingen berucht.
De huidige geschiedschrijving schuift deze slavenjachten zorgvuldig onder het tapijt. Sommigen hebben weleens gehoord van de Barbarijse zeerovers die Nederlandse handelsvaarders beroofden en de bemanning als slaven verkochten op Noord-Afrikaanse slavenmarkten. Dit is echter slechts één aspect van een veel grotere geschiedenis.
De islamitische slavenjachten stammen direct uit het ontstaan van de islam en ze hebben tussen de 7e t/m de 19e eeuw vrijwel continu plaatsgevonden. In die lange periode zijn vele miljoenen Europeanen weggevoerd en de meesten zijn nooit meer teruggekomen.
De razzia, een Arabisch concept
In de pre-islamitische tijd voerden nomadische stammen op het Arabisch schiereiland over en weer rooftochten, “Ghazwa’s”, op elkaar uit. De buit bestond voor een deel uit slaven, vooral vrouwen en kinderen. De term “razzia” is een verbastering van de Arabische Ghazwa.
De profeet heeft zelf tientallen Ghazwa’s geleid, maar tegelijk verbood hij de Ghazwa voor moslims onderling. Islamitische plunderaars konden dus geen andere moslims plunderen en moesten hun rooftochten wel richten op ongelovigen. Sterker, de jacht op de ‘ongelovige’ werd juist een legitiem en effectief instrument voor islamitische veroveringen en expansie.
Met de plunderingen en slavenjachten putten ze de vijand uit om ze vervolgens makkelijker te kunnen onderwerpen. Op deze manier zijn grote delen van de christelijke wereld, in eerste instantie Noord Afrika en het Midden-Oosten, veroverd en geïslamiseerd. Binnen de islamitische wereld worden de Ghazi’s (de plunderaars) gezien als helden en als “special forces” omdat ze in vijandelijk gebied opereerden en de voorhoede vormen in de verspreiding van de islam.
Gedurende de middeleeuwen en daarna hebben de islamitische Ghazi’s in Europa hun grensplunderingen en grootschalige slavenjachten voortgezet. De voornaamste doelwitten waren Spanje, Anatolië, de Balkan en de christelijke kusten aan de Middellandse zee.
Het Ottomaanse rijk, een Ghazi-staat
Het Ottomaanse rijk is aan het einde van de 13e eeuw begonnen als een dynastie van Ghazi’s. Gesitueerd aan de grens met het Byzantijnse rijk, was het plunderen hun economische bestaansreden. De Ghazwa’s door het Ottomaanse rijk zijn tot in de 19e eeuw(!) doorgegaan. Wel hebben ze na verloop van tijd de plunderingen uitbesteed aan irreguliere troepen, waaronder de Akinci, de Tataren en de Barbarijse zeerovers.
Deze irreguliere troepen zijn minder prominent in de geschiedenisboeken terecht gekomen omdat ze nauwelijks een rol speelden in de grote veldslagen of veroveringen. Ze hadden het uitsluitend voorzien op de gewone bevolking en vermeden de confrontatie met Europese legers.
Impact op Europese bevolking
De Ghazi-strijders hebben vele miljoenen Europeanen gevangen en in islamitische slavernij gebracht, vooral vrouwen en kinderen. Dorpen werden meestal in zijn geheel ontvolkt, met uitzondering van degenen die tijdig wisten te vluchten. Alles werd geplunderd of verwoest. Door Europeanen werden de Ghazi’s gezien als terreureenheden die op onverwachte momenten, vaak midden in de nacht, konden toeslaan.
De collectieve angst voor de Ghazi’s leeft in de Europese cultuur voort in de vorm van verhalen en tradities. Eén van de belangrijkste tradities is de Sinterklaastraditie. Het dreigende gevaar van de zwarte man (de moor, de moslim) en het wegvoeren van kinderen in de zak zijn geen verwijzingen naar trans-Atlantische slavernij, maar naar de islamitische Ghazwa’s.
Sint Nicolaas wordt sinds de 9e eeuw vereerd omdat hij beschermt tegen de islamitische Ghazwa’s. Dat is hij gedurende meer dan 1000 jaar blijven doen. Waarom? Omdat de slavenjachten gedurende die periode bleven plaatsvinden. In de 19e eeuw, ten tijde van de vorming van Zwarte Piet, waren ze nog altijd zeer actueel.
Noodzakelijke correctie op postkoloniale geschiedschrijving
De postkoloniale geschiedschrijving, dus precies de onderzoekers en instituten die vinden dat we ons meer bewust moeten zijn van ons slavernijverleden, stellen ook dat Zwarte Piet van trans-Atlantische slavernij afstamt. Ze verdraaien de geschiedenis op een zeer grove manier. Ook misbruiken ze onze cultuur, Zwarte Piet, om meer aandacht te vestigen op trans-Atlantische slavernij.
In werkelijkheid vraagt Zwarte Piet aandacht voor de zeer gewelddadige en grootschalige islamitische slavenjachten, waar vele miljoenen Europeanen slachtoffers van zijn geworden. Er is een correctie nodig, niet alleen voor de reputatie Zwarte Piet, maar ook voor onze slavernijgeschiedenis. Mensen die zeggen te spreken over ons slavernijverleden en tegelijk de islamitische slavenjachten op onze voorouders onbenoemd laten, zijn geen historici maar activisten. We moeten de miljoenen vergeten Europese slachtoffers eindelijk de plek in ons geheugen geven die zij verdienen.