Volkscultuur en heidense rituelen
Heidense rituelen
Sinterklaas bestaat voor een groot deel uit heidense rituelen. Om welke rituelen gaat het en wat betekenen ze?
Volkscultuur
De sinterklaastraditie komt voort uit gebruiken en rituelen die al eeuwenlang bestaan
Twee voorlopers van Zwarte Piet zijn afkomstig uit de volkscultuur van de 19e eeuw:
De komediant van de Sinterklaaskermis
De gildeknecht van het Sint Nicolaasgilde.
De komediant van de sinterklaaskermis
De komediant die eeuwenlang elk jaar speelde op de sinterklaaskermis, is een directe voorloper van Zwarte Piet. Het verklaart de typische kleding en het grappige gedrag.
De komediant is aantoonbaar onderdeel van de sinterklaastraditie. In de 19e eeuw werd Sinterklaas zelf als komediant weergegeven. De naam Zwarte Piet lijkt te wijzen naar de komediant zwarte Pierrot.
een belangrijke bron is het schilderij van Matthijs Naiveu uit 1703.
Linksonder zijn drie komedianten te zien in de stijl van de commedia dell’arte. Een van de komedianten ziet er precies zo uit als de huidige Zwarte Piet.
De gildeknecht van het Sint Nicolaasgilde
De gildeknecht verklaart de rol van knecht van Sinterklaas.
Sint Nicolaas is eeuwenlang de schutspatroon geweest van de kramersgilden, de winkeliers. De gildeknecht van het gilde was een van de gildebroeders en deed werkzaamheden voor het gilde als geheel. Hij had administratieve taken, maar ook een ceremoniële rol. Wanneer een gilde zich presenteerde in de stad, liep de gildeknecht voorop met een roe.
De wetenschap is nog altijd georganiseerd als een gilde en heeft ook een gildeknecht, de pedel.
Het zwarte gezicht
In heel Europa bestaan er volksgebruiken waarin mensen hun gezicht ritueel zwart maken. Deze gebruiken lijken vaak sterk op elkaar.